Số người online: 7
Số người truy cập: 2235939
 
Tin tức
Những nguy cơ trong việc bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia

Nước là một vấn đề xuyên suốt, kết nối chặt chẽ với tất cả lĩnh vực ưu tiên, cần hợp tác giải quyết từ góc độ mỗiquốc giađến cấp độ toàn cầu. Mặc dù có thể tái tạo, nhưng tài nguyên nước không phải là vô hạn. Theo đánh giá của nhiều cơ quan nghiên cứu về nước, đến năm 2025 khoảng 35% dân số thế giới sẽ rơi vào t́nh cảnh thiếu nước nghiêm trọng. V́ vậy, mối lo về nước không phải của riêng mộtquốc gianào. Cùng với sự gia tăng dân số và khát vọng cải thiện cuộc sống của mỗiquốc giavà từng cá nhân, nhu cầu về nước ngày càng gia tăng là điều tất yếu.


Việt Nam có 108 lưu vực sông với khoảng 3.450 sông, suối tương đối lớn. Tổng lượng nước mặt trung b́nh năm của Việt Nam khoảng 830 tỉ m3 được tập trung chủ yếu trên 9 lưu vực sông lớn, bao gồm sông Hồng, sông Thái B́nh, sông Bằng Giang - Kỳ Cùng, sông Mă, sông Cả, sông Vu Gia - Thu Bồn, sông Ba, sông Đồng Nai và sông Cửu Long. Khoảng 63%nguồn nướcmặt của Việt Nam (tương ứng với 520 tỷ m3) được sản sinh ở nước ngoài, chỉ có gần 310 tỉ m3 mỗi năm được sản sinh trên lănh thổ Việt Nam.


Tổng trữ lượng tiềm năngnguồn nướcdưới đất khoảng 63 tỷ m3/năm. Tổng lượng nước đang được khai thác, sử dụng hàng năm khoảng 80,6 tỷ m3, chiếm xấp xỉ 10% tổng lượng nước hiện có của cả nước. Trong đó, trên 80% lượng nước được sử dụng cho mục đích nông nghiệp (khoảng 65 tỷ m3/năm). Nước dưới đất được khai thác sử dụng chủ yếu cho cấp nước sinh hoạt và công nghiệp với gần 40% lượng nước cấp cho đô thị, khoảng gần 80% lượng nước sử dụng cho sinh hoạt nông thôn.


Theo Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Thái Lai: Nếu chỉ xét riêng tổng lượng nước hàng năm của cả nước, có thể lầm tưởng rằng Việt Nam làquốc giacó tài nguyên nước dồi dào. Tuy vậy, theo chỉ tiêu đánh giá của Hội Tài nguyên nước Quốc tế th́quốc gianào có lượng nước b́nh quân đầu người dưới 4.000 m3/người/năm làquốc giathiếu nước. Nếu chỉ tính riêng lượng tài nguyên nước mặt sản sinh trên lănh thổ th́ ở thời điểm hiện nay, Việt Nam đă thuộc cácquốc giathiếu nước và sẽ gặp phải rất nhiều thách thức về tài nguyên nước trong tương lai gần.


Xét theo đặc điểm phân bố lượng nước theo thời gian, không gian cùng với đặc điểm phân bố dân cư, phát triển kinh tế, mức độ khai thác, sử dụng nước, có thể thấy rằng tài nguyên nước của Việt Nam đang phải chịu rất nhiều sức ép, tiềm ẩn nhiềunguy cơtrong việcbảo đảman ninhnguồn nướcquốc gia.


Đó là tài nguyên nước Việt Nam phụ thuộc mạnh mẽ vào cácnguồn nướcquốc tế và đang đứng trước thách thức vềan ninhnguồn nước, do cácquốc giathượng nguồn tăng cường khai thácnguồn nước. Phần lớn các hệ thống sông lớn của Việt Nam đều là các sông có liên quan đến nước ngoài. Phần diện tích nằm ngoài lănh thổ của các lưu vực sông quốc tế chiếm hơn 70% tổng diện tích toàn bộ các lưu vực sông. Trong bối cảnh các nước ở thượng lưu đang tăng cường xây dựng các công tŕnh thủy điện, chuyển nước và xây dựng nhiều công tŕnh lấy nước, chắc chắnnguồn nướcchảy về Việt Nam sẽ ngày càng suy giảm và Việt Nam sẽ không chủ động, phụ thuộc vào các nước ở thượng lưu.

Tài nguyên nước phân bố không đều theo cả không gian và thời gian đă dẫn đến xuất hiện các vấn đề khan hiếm và thiếu nước trong mùa khô. Cụ thể là theo không gian, khoảng 60% nước mặt Việt Nam thuộc đồng bằng sông Cửu Long, hơn 20% thuộc sông Hồng và sông Đồng Nai, lượng nước tập trung chủ yếu vào mùa mưa. Theo thời gian, mùa khô thường kéo dài từ 6 đến 9 tháng, lượng ḍng chảy tự nhiên trong mùa khô chỉ chiếm 20-30% tổng lượng ḍng chảy cả năm. Phân bố lượng nước giữa các năm cũng biến đổi rất lớn, trung b́nh cứ 100 năm th́ có 5 năm lượng nước chỉ bằng khoảng 70-75% lượng nước trung b́nh nêu trên.


Bên cạnh đó, việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước chưa hợp lư và thiếu bền vững dẫn đến t́nh trạng suy giảm tài nguyên nước trong khi hiệu quả sử dụng nước c̣n thấp. Việc khai thác các hồ chứa thủy lợi cho tưới nông nghiệp, thủy điện đang gây ra nhiều vấn đề về chia sẻ nước trên lưu vực, cấp nước và duy tŕ ḍng chảy môi trường hạ du. Việc khai thác nước dưới đất thiếu quy hoạch, khai thác quá mức là một trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng sụt lún nền đất cục bộ ở một số đô thị như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số khu vực vùng Đồng bằng sông Cửu Long.


Nhu cầu sử dụng nước gia tăng trong khinguồn nướcnguy cơbị ô nhiễm, suy thoái, khan hiếm, cạn kiệt. Nguồn nước mặt ở nhiều khu vực đô thị, khu công nghiệp, làng nghề đều đă có dấu hiệu ô nhiễm cục bộ, nhiều nơi ô nhiễm nghiêm trọng, như lưu vực sông Nhuệ Đáy, sông Cầu và sông Đồng Nai - Sài G̣n. Nhiễm bẩn, ô nhiễmnguồn nướcdưới đất từ ô nhiễm nước mặt, ô nhiễm đất; nhiễm mặn, cạn kiệtnguồn nướcdưới đất do khai thác nước có xu hướng gia tăng, nhất là tại các khu vực đô thị, khu dân cư, làng nghề, ven biển của đồng bằng Bắc Bộ, Nam Bộ, ven biển miền Trung.


Vấn đề ô nhiễm Asen trongnguồn nướcdưới đất là một trong những nhiệm vụ quan trọng cần giải quyết của Việt Nam. Theo kết quả nghiên cứu, phân tích, điều tra, đánh giá của Bộ Tài nguyên và Môi trường từ gần 323 ngàn mẫu phân tích tại 6938 xă trên địa bàn 660 huyện thuộc 63 tỉnh, thành phố trên cả nước, có 12,5% số mẫu có hàm lượng Asen từ 0,05 mg/l trở lên, vùng đồng bằng sông Hồng có tỷ lệ cao nhất (18,7%), vùng Tây Bắc có tỷ lệ thấp nhất (0,1%). Tại 1.385 xă trên địa bàn 54 tỉnh (chiếm 12,5%) phát hiện ít nhất một mẫu có hàm lượng Asen từ 0,05 mg/l trở lên. Nhưng ở các khu vực phát hiện ô nhiễm, do hầu hết người dân đều không sử dụng trực tiếpnguồn nướcbị ô nhiễm, nên tỷ lệ sử dụngnguồn nướcbị ô nhiễm cho các mục đích sinh hoạt là rất thấp.


Đặc biệt, biến đổi khí hậu gia tăng đang gây ra những tác động sâu sắc đến tài nguyên nước. Việt Nam là một trong nămquốc giachịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, có khả năng tác động mạnh lên tài nguyên nước và làm cho những vấn đề vốn rất nghiêm trọng nêu trên đây càng nghiêm trọng hơn, nhiều vấn đề về tài nguyên nước hiện chỉ tiềm ẩn ở dạng cácnguy cơth́ có thể trở thành hiện thực nay mai.


Theo dự báo, tác động của biến đổi khí hậu sẽ làm ḍng chảy trong mùa khô ở vùng đồng bằng sông Cửu Long (chỉ tính riêng lượng nước phát sinh trong vùng) suy giảm khoảng 4,8% vào năm 2020, giảm 14,5% vào năm 2050 và khoảng 33,7% vào năm 2100. Những tác động nêu trên, cùng với tác động của biến đổi khí hậu và nhu cầu sử dụng nước của cácquốc giađều tăng lên mạnh mẽ trong những năm tới th́ t́nh trạng thiếu nước, khan hiếm nước sẽ ngày càng gia tăng.


Mặc dù chưa được đánh giá một cách đầy đủ, nhưng có thể khẳng định biến đổi khí hậu đă và đang là một thách thức lớn nhất, hiện hữu đối với việcbảo đảman ninh lương thực quốc gia, thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, phát triển bền vững của Việt Nam và đe dọaan ninhlương thực thế giới.


Để ứng phó hiệu quả với các thách thức trên, Việt Nam đề cao việc bảo vệ và quản lư nguồn nước, coi đây là một nội hàm quan trọng của "Chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020" và đang triển khai "Chiến lượcquốc giavề tài nguyên nước đến năm 2020".


Đồng thời, Việt Nam đă và đang nỗ lực đóng góp trên b́nh diện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này, từ khuôn khổ song phương, tiểu vùng, liên khu vực và toàn cầu; tích cực tham gia các cơ chế hợp tác ASEAN về quản lư nguồn nước, hợp tác APEC về ứng phó với thiên tai, đồng sáng kiến Diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM) thúc đẩy hợp tác, trao đổi kinh nghiệm về quản lưnguồn nướcgiữa cácquốc giaven sông Mê Kông và Đa-nuưp...

Nguồn: Tinmoitruong.vn

   [Trở về trang trước]  [Danh mục chính]
Nội dung khác
  • Hàn Quốc xây nhà máy nước thải 200 triệu USD tại TP HCM (28/05/2015)
  • Luật Bảo vệ môi trường bắt đầu có hiệu lực (12/01/2015)
  • Dự án kênh Ba Ḅ tiếp tục đội vốn (12/01/2015)
  • Nhập tàu cũ về phá: Siêu lợi nhuận nhưng rất...nguy hại! (13/10/2014)
  • "Khoáng sản đừng chảy nữa, Việt Nam tôi c̣n nghèo" (13/10/2014)
  • Khí thải nhà kính vọt lên mức kỷ lục (01/12/2011)
  • Ngày Đất Ngập Nước Thế Giới (20/12/2010)
  • Hoạt động hưởng ứng Năm quốc tế đa dạng sinh học năm 2010 (16/07/2010)
  • Cắt điện, buộc 51 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động v́ vi phạm môi trường nghiêm trọng (27/11/2009)
  • TP. Hồ Chí Minh từng bước khắc phục ô nhiễm môi trường do nước thải bệnh viện (27/11/2009)
  • TIN NỔI BẬT
    Giải Thưởng môi trường năm 2018
    Hướng dẫn Lập hồ sơ tham gia Giải thưởng Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh năm 2018
    Kỳ họp Đại hội đồng Quỹ Môi trường toàn cầu thứ 6 diễn ra từ 23/06 đến 29/06/2018 tại Đà Nẵng, Việt Nam
    Tài liệu biểu mẫu tham gia ngày Hội Sống Xanh 2018
    Cuộc thi Sáng tác và tŕnh diễn âm nhạc, tiểu phẩm tuyên truyền về sống xanh
    GIẢI THƯỞNG MÔI TRƯỜNG TP.HCM
    DÀNH CHO QUẢNG CÁO
    SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TP. HỒ CHÍ MINH
    CHI CỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TP. HỒ CHÍ MINH
    HOCHIMINH CITY ENVIRONMENTAL PROTECTION AGENCY (HEPA)
    Địa chỉ: 227 Đồng Khởi, Phường Bến Nghé, Quận 1, Tp.Hồ Chí Minh
    Điện thoại : (+84.8) 38279669                            Fax: (+84.8) 38224551
    Email: ccbvmt.stnmt@tphcm.gov.vn                          Website: www.hepa.gov.vn
    Copyright © 2005 by HEPA. Thiết kế web bởi Trang Web Vàng.